مشاهیر و بزرگان
»» کاشمر جایگاه بزرگان،دانشمندان و شاعران زیادی بوده است.یاقوت حموی در کتاب مشهور خود معجم البلدان می نویسد: بشث شهری است از نواحی نیشابور و آن استانی است که مرکز آن طرثیث می باشد و گفته شده ،وجه تسمیه آن برای اینست که


مشاهیر و بزرگان
»» کاشمر جایگاه بزرگان،دانشمندان و شاعران زیادی بوده است.یاقوت حموی در کتاب مشهور خود معجم البلدان می نویسد: بشث شهری است از نواحی نیشابور و آن استانی است که مرکز آن طرثیث می باشد و گفته شده ،وجه تسمیه آن برای اینست که بشت مثل پشت است برای نیشابور.گاهی به این منطقه بشت عرب هم گفته می شود به جهت فراوانی ادبا و فضلای این بخش. اکنون به صورت خلاصه ، شماری از این بزرگان را که نام آنها در متون تاریخی و ادبی ذکر شده ذکر می نمائیم چرا که بررسی همه جانبه زندگانی مشاهیر خطه ی کاشمر نیاز به تحقیق جدا گانه أی دارد.


عمید الملک کندری
»» طغرل بیک سلجوقی که در سال 439 هجری .ق با جلوس خود ،سلطنت آل سلجوق را اغاز کرد ،مدت بیست سال از بیست و شش سال سلطنت خود را بر کفایت و کاردانی وزیری دانشمند تکیه داشت که عمید الملک خوانده می شد .
عمید الملک اگر چه به عمر ،کم زیست و در هنگامی که به قتل رسید چهل و چند سال بیشتر نداشت لیکن نیمی از همین عمر کوتاه را وزارت داشت و هم در طول دوران وزارت خود از خدمت به زبان و ادب فارسی باز نایستاد .
عمید الملک خود البته از دانشمندان و شاعران زمان خود بود و سبب راه یافتنش را به دربار سلاجقه نیز به علت فضلی که داشته است ، ذکر کرده اند وی سرانجام با سیاست رقیب سیاسی خود نظام الملک به قتل می رسد و جسد او را در سال 456 هجری .ق به زادگاهش کندر برده و در کنار مدفن پدرش ابو صالح منصور به خاک سپرده شد .

شهاب ترشیزی
»» میرزا عبد الله شهاب ترشیزی شاعر بسیار معروفی است که در عصر حکومت زندیه می زیسته و در اوایل عهد قاجار در اوج شهرت به سر برده است.تذکره نویسان وی را شیرین کلام ،خوش طبع ، استاد، فصیح ، بلیغ،آگاه به کمالات صوری و معنوی معرفی کرده اند .اصل شهاب از ترشیز واجداد وی از حاکمان آن دیار بوده اند و شهاب احتمالا در حدود سال های 1160در همین شهر به دنیا آمده است .
مرا مسکن اصل ترشیز بود درآن جایگه عـــــزتی نیز بود
پـدر بر پـدر جمله از دیرگاه همه صاحب منصب و عز وجاه
شاعر بر اثر بد رفتاری حاکم ترشیز ظاهرا در سال 1189هجری . ق ترشیز را به قصد شیراز ترک می گوید و سپس چند سالی در سلطان آباد – اراک – به سر برده و آنگاه در سال 1197 و اندکی بعد از در گذشت کریم خان زند از راه اصفهان به خراسان مراجعت و به ترشیز بر می‌گردد . یکی دو سال آخر زندگی شهاب در دستگاه اسحاق خان قرایی حاکم تربت و پسران وی گذشته است و سرانجام شاعر در سال 1216هجری . ق در می گذرد .

ظهوری ترشیزی

»» ظهوری از شاعران اوایل قرن یازدهم است که در هند اقامت داشته و مورد توجه خاص ابراهیم عادل شاه والی بیجار پور بوده است نوشته اند که ظهوری مدتها در خراسان و عراق و فارس به سر برده و در شهرهای این نواحی با بزرگان و امرا وشعرا مصاحبتها داشته و آنگاه از طریق مکه در سال 980 هجری .ق عازم هند می شود. سرانجام در جریان شورش های دکن به سال 1025 هجری .ق به قتل می رسد .

محیی الدین طرششی
»» ابو سعید محمد بن یحیی معروف به محیی الدین در سال 476 هجری قمری در طرشیث به دنیا امد و پس از گذراندن روزگار کودکی و آشنا شدن با بسیاری از علوم و اداب زمان خود برای تکمیل و تحصیل فقه به خدمت امام محمد غزالی (450-505) شتافت و طولی نکشید که از بزر گترین شاگردان او شمرده شد و در ردیف بزرگترین شاعران قرار گرفت . از آثار این دانشمند ترشیزی چیزی در دست نیست اما از اهم تالیفات او به دو کتاب الانتصاف فی مسائل الخلاف و المحیط فی شرح الوسیط اشاره شده است . محیی الدین در جریان حمله غزها به نیشابور در سال 548 هجری .ق به قتل رسید.

اهلی ترشیزی
»» وی از شاعران قرن دهم هجری است که با اهلی شیرازی هم دوره بوده است. اهلی را عموماً از ترشیز خراسان دانسته اند و او را به حلاوت گفتار و شیرینی اشعار ستوده اند.به هر حال اهلی از جمله شعرایی است که در دربار سلطان حسین میرزا و در دستگاه امیر علی شیر نوایی در هرات گرد آمده بودند،از این روی وی از حیث طرز فکر و مشرب مقلّد شاعران این دربار بوده است،وفات اهلی را در سال 934ه.ق نوشته‌اند.

»» علاوه بر شعرا و رجال فوق تعدادی از شعرا و بزرگان کاشمر که نامشان در تذکره ها و کتب آمده است ، فهرست وار ذکر می شود.
از آن جمله اند :
» کاتبی ترشیزی
» طوطی ترشیزی
» شیخ احمد جامی نامقی
» آبی ترشیزی
» اسماعیل ترشیزی
» خواجه علی شهاب ترشیزی و …