ارتباط: فرآیندی است  آگاهانه یا ناآگاهانه، خواسته یا ناخواستهکه از طریق آن احساسات و نظرات به شکل پیامهای کلامی و غیر کلامی بیان، ارســال، دریافت و ادراک می شوند


ارکان (عناصر) ارتباط

           nپیام دهنده(منبع): برقرار کننده ارتباط

           nپیام گیرنده(مخاطب): دریافت کننده ارتباط

           nپیام :(محتوی )آنچه ارتباط بخاطر آن برقرار میشود

           n وسیله ارتباط: ابزاری جهت برقراری ارتباط

           nباز خورد: عکس العمل به وجود آمده در گیرنده

nویژگیهای فرستنده ( انتقال دهنده پیام )

اولاً : تسلط بر محتوای پیامی که قصد  ارسال آن را دارد

ثانیاً : توافق عاطفی با گیرنده یا مخاطب ( با دقت و علاقـه به مسایل مطـــرح شده توسط مخاطب گوش کند ).

به فرستنده ای که دارای این ویژگی باشد در مبحث ارتباطات sympathetic listener   گفته می شود.
موانع ارتباطی

موانع پیام: تعداد پیام ،تداخل پیام

موانع وسایل ارتباط: موانع فیزیکی physical  مثل نو ر ، صدا و ،

موانع گیرنده:یعنی فرد از نظر عاطفی و روانی آمادگــی پذیرش و دریافت پیام را ندارد.1-موانع عاطفی Emotional مثل احساسات ،عواطف،پیش داوری آموخته های قبلی،ادراک کلیشه ای 2-موانع هوشی Intellectual  که در این مورد توانایی های ذهنی فرد برای دریافت و درک پیام کافی نیست.

موانع فرستنده: استفاده از لغات چند پهلو ومبهم،ضعف مهارت ارتباطی،حالات وحرکات نامناسب،و...   

nانــواع ارتبـاط :
1 ـ ارتباط کلامی COMMUNICATION  VERBAL

 در این نوع ارتباط برای انتقال پیام از کلمات استفاده می شود. انتقال پیام می تواند به صورت گفتاری یا نوشتاری باشد ارتباط کلامی بیشتر برای بیان ایده ها ، حقایق و نظرات به کار می رود.
 
2-ارتباط غیر کلامیCOMMUNICATION       NONVERBAL
انتقال اطلاعات و احساسات بدون استفاده از کلمات ارتباط غیرکلامی است. در این ارتباط تمام رفتارها، علایم و اشیا باعث مبادله پیام می شوند.

تفاوت ارتباط کلامی و غیرکلامی:
1 ـ ارتباط غیرکلامی مداوم و پیوسته است زیرا ما به صورت مداوم صحبت نمی کنیم، اما از طریق ارتباط غیرکلامی به صور مختلف ارتباط برقرار

 می کنیم.
2 ـ ارتباط غیرکلامی مبهم و پیچیده است به این علت که به صورت همزمان از چندین کانال (طرز لباس پوشیدن، بیان چهره و
) برای انتقال اطلاعات استفاده می شود.
 
3 ـ ارتباط غیرکلامی برای انتقال احساسات بهتر است، زیرا افراد قدرت کنترل کمتری روی آن دارند.

4 ـ در یک ارتباط چهره به چهره سهم ارتباط غیر کلامی در انتقال پیام 65 درصد و سهم ارتباط کلامی 35 درصد می باشد پس در انتقال پیام توجه به ارتباط غیر کلامی اهمیت بیشتری دارد.

5 ـ ارتباط غیر کلامی وظیفه تنظیم جریان مکالمه، تکمیل و تأکید آن را به عهده دارد.
انواع ارتباط غیر کلامی :
 ظاهر فیزیکی PHYSICAL APPEARANCE :

شامل آنچه که یک فرد را در برخورد اول جذاب یا غیر جذاب می سازد

 نژاد، جنس، قد، وزن ، قیافه فرد و طرز لباس پوشیدن، حتی چگونگی لبخند زدن فرد می شود.

 بسته به ظاهــــر فیزیکی فرد یک تصور اولیه در ذهن افراد درباره سطح سواد، وضعیت اجتماعی و اقتصادی، عقاید و ارزش هــای او شکل می گیرد.

2 - زبان بدن BODY LANGUAGE : شامل چهار قسمت است که عبارتند از:

            nطرز قرار گرفتن POSTURE:  طرز نشستن یا ایستادن و راه رفتن پیام های مهمـی را منتقل می کنند طرز قرار گرفتن فــرد در حین ارتباط، قدرت عمل فرد، طرز فکر فـــرد در آن موقعیت درباره خودش و احساس فرد  دربــاره موضوع مورد بحث را نشان می دهـد. ( هــرچند که فرد قصد انتقال پیام نداشته باشد)

n            ژست GESTURE : شامل حرکات ریز و درشت دست ها می باشد و بیان کننده احساس فرد در آن موقعیت می باشد

n            بیان چهره Facial Experssions : نشان دهنده احساس غمگینی، شـــادی، خشم، تعجب و سردردگمی و است

            nتماس چشمی EYE CONTACT :هر چه رابطه دو فرد صمیمی تر باشد طول مدت تمـــاس چشمی بین آنها بیشتر می شود

n3- لمس و تماس بدنی TOUCH: بایستی از لمس استفاده کرد، البته بکارگیری آن بایستی متناسب با انتظارات فرهنگی و قابلیت قبول مخاطب باشد.
4 ـ صدا  VOICE: تن صـــــدا و طول کلام دو جنبه غیرکلامی گفتار هستند که پیام هایی را به شنونده منتقل می کند سرعت، قدرت، طنین، مکث و شدت صدا هر کدام معنایی خاص دارند.38% از اولین برداشت شنوندگان از ما بر اساس صدای مااست.

5ـ زمان و فضا TIME & SPACE:

n خود به سه قسمت تقسیم می شود که عبارتند از:
A ـ وقتCLOCK:   استفاده عمدی و غیرعمدی از زمان، انتقال دهنده پیام است. افراد بر اساس استفاده از زمان با دیگران ارتباط برقرار می کنند.
B ـ محیط ENVIRONMENT : محیط فیزیکی که در آن ارتباط رخ می دهد پیام منتقل می کند نحوه چیدن وسایل و لوازم
 در محیط باعث انتقال پیام می شود.

D ـ فاصله DISTANCE :  فاصله ای که افــــراد بین خود و گیرنده پیام ایجاد می کنند انتقال دهنده پیام است.

نحوه رفتار ما بادیگران عمدتاً به سه عامل بستگی دارد

nنحوه رفتار مردم با ما

nامکان کنترل رفتار

nباورهای ذهنی

 

به جای آنکه نگذاریم رفتار دیگران ما را عصبانی کند

 

بپذیریم رفتار آنها ناراحت کننده است ولی ما را تحت تاثیر قرار نمیدهد

 

جان هرون اعتقاد دارد:

 

 وقتی شخص مجبور میشود به خاطر

 

 چیزی با کسی مقابله کند دچار

 

 اضطراب میشود.

 

برای برقراری رابطه حسنه

1- از گفتگوهای کوتاه استفاده کنید و آنها را جدی بگیرید.

 

n     به این منظور از سوال در مورد مسائل خصوصی پرهیز کنید.

n     از جملاتی مطمئن که احتمال خطا و اشتباه کمتر در آنها وجود دارد استفاده کنید . این جملات معمولاً مسائل کاملاً عادی و روزانه است .

 

2 - مهارتهای گوش کردن فعال را در خود تقویت کنید :

 

n    از قطع کردن صحبت دیگران بپرهیزید.

n    انعکاس احساس و محتوا داشته باشید.

n    در صورت عدم تمایل به ادامه گفتگو به راحتی با سکوت کردن به صحبت خاتمه دهید.

 

 

3- مثبت باشید :

مختصر ، شیرین و خوب صحبت کنید .

 

4 - از لطیفه و شوخی استفاده کنید .

 

5 - سوالهای خود را گزینش کنید.

 

6- به علائم غیر کلامی توجه کنید :

n    حالات بدنی

n    لحن صدا

n    لبخند

nارتباط چشمی

7- از خود فاش سازی Self - Disclosure به طور مناسبی استفاده کنید.

 

 

مخدوش کننده های ارتباط  :

 

قضاوت  کردن                          سخنرانی کردن  

سرزنش کردن                          نصیحت کردن

برچسب زدن                                     تلقین کردن

درشت نمایی                                      خود گزارشگری

کوچک نمایی                                    افزایش استرس

بی ارزش کردن                        منفی گرایی

انحراف از موضوع                      کنایه زدن 

ذهن خوانی                            فیلتر سازی